Wooncomplex Kortenaer Den Haag
03:37
31-08-2017

Wooncomplex Kortenaer: duurzame herbestemming

Het voormalige kantoor van Rijkswaterstaat aan de Kortenaerkade in Den Haag is volledig getransformeerd naar een luxueus appartementencomplex met 149 huurappartementen. Na opdracht voor Bouwbedrijf de Vries en Verburg werden al in een vroeg stadium twee VMRG bedrijven geselecteerd om mee te denken over de realisatie van dit complex op een bijzondere locatie.

De bedrijven Lieftink en Aldowa mochten hun creativiteit inbrengen, zonder afbreuk te doen aan het ontwerp en de functionaliteit. Alleen dat al maakt het renovatieproject tot een circulaire en duurzame herbestemming.

Kortenaer is een uniek appartementencomplex met 149 huurappartementen en doet in niets meer denken aan zijn verleden. De compleet vernieuwde gevels hebben aantrekkelijke, grote raampartijen en zijn gezegend met heerlijke balkons. Alleen de locatie verraadt nog dat dit gebouw eerder het kantoor van het ministerie van Rijkswaterstaat was. En die locatie maakt Kortenaer nu juist zo bijzonder, want de appartementen hebben een uitzicht op de Koninklijke Stallen. De woningen zijn verdeeld over een hoofdgebouw van negen verdiepingen en twee paviljoens van vier verdiepingen rond een binnenterrein. Op de begane is voorzien in een commerciële ruimte.

Kortenaerkade gevel panelen Lieftink

Cortenstaal-look
Op de draagconstructie na, is ongeveer alles in het gebouw vernieuwd of vervangen. Wel waren drastische ingrepen noodzakelijk om van een kantoor- naar een woningbouwplattegrond te gaan. Over de uitstraling heeft ZZDP Architecten zeer goed nagedacht. De geveltransformatie is uitgevoerd met een strak ritme van horizontale en verticale aluminium panelen van Aldowa, aangevuld door een uitnodigend en transparant beeld met aluminium Schüco puien, geleverd en gemonteerd door Lieftink Geveltechniek.

Aldowa ‘Leave Your Mark’ is een VMRG panelen bedrijf en voldoet aan de VMRG Kwaliteitseisen Panelen. Het bedrijf wordt hier jaarlijks op gekeurd. “Aanvankelijk was het de bedoeling om het plaatwerk in Cortenstaal uit te voeren, maar de praktijk is weerbarstiger,” begint Bas Hage van Aldowa. “Nadeel van Cortenstaal is dat het na een flinke waterbelasting, denk aan regen, afgeeft met als gevolg dat er rood/bruine roestsporen op het gebouw zouden ontstaan. Tevens was  de Gemeente Den Haag terughoudend met Corten Staal, vanwege de belasting van het milieu, lekwater wat in de grond zou komen.

We hebben vervolgens een coating laten ontwikkelen, vergelijkbaar aan de terracotta-achtige uitstraling van Cortenstaal.
Een bijkomend voordeel is dat aluminium twee keer zo licht is als Cortenstaal. De Cortenstaal-look panelen hebben  de vorm van een U-bak en zijn uitgevoerd in 4 millimeter dik aluminium. Normaal zou 3 millimeter ook volstaan, maar om meer massa te geven aan de 15 centimeter diepe flenzen van de bakken is gekozen voor een grotere dikte.”

Kortenaerkade glazen puien

Glazen puien
Lieftink heeft de thermische schil (kozijnen en vliesgevels) van het pand geleverd en gemonteerd. “Hierin waren wij in een vrij vroeg stadium al betrokken om ook mee te denken in het budget van
deze schil,” zegt Joost Plompen van Lieftink Geveltechniek. “Zo hebben wij geadviseerd dure elementen aan te passen naar financieel gunstigere elementen, zonder afbreuk te doen aan ontwerp en functionaliteit.” Lieftink heeft gekozen voor het Schüco AWS65 profiel voor de ramen, het Schüco ADS65 profiel voor de deuren en Schüco FW50+ profiel voor de vliesgevels. “We verwerken uitsluitend profielen van Schüco die overigens perfect aansluiten op de luxueuze uitstraling van het appartementencomplex. Sterker nog, Schüco stond al snel bovenaan de wensenlijst van de opdrachtgever. Aanvankelijk had men echter dubbele naar buiten draaiende deuren bedacht voor de appartementen, maar om kosten te besparen hebben we een alternatief aangedragen in de vorm van dubbele naar binnen draaiende deurelementen. Deze kunnen uit een lichter profiel geconstrueerd worden en hebben ook een eenvoudiger hang- en sluitwerk. Bijkomend voordeel is dat deze elementen nu aanvullend over een kiepmogelijkheid beschikken, wat natuurlijk erg prettig en comfortabel is voor ventilatie.”

Kortenaerkade De Vries en Verburg

Een gebouw en zijn omgeving
Als systeemleverancier ziet Schüco herbestemmingsprojecten als kans om vanuit de techniek een oplossing te creëren die qua functie, comfort en veiligheid de gevel en het gebouw naar een hoger niveau tilt, maar (desgewenst) de oorspronkelijke vormgeving in tact laat. “Vanuit onze technische knowhow kunnen we voor ieder project een oplossing aandragen; mogelijk deels uit standaard systemen, maar ook op maat,” aldus een woordvoerder van Schüco Nederland. “Als systeemleverancier denken we graag in het voortraject mee in termen van thermische isolatie, ventilatie, brandwerendheid, veranderend gebruik, et cetera. Daarin kunnen we heel ver gaan, zodanig dat een project dat op de nominatie staat gesloopt te worden toch te kunnen redden en herbestemmen. Zo wordt niet alleen de levensduur van een gebouw zelf verlengd, maar neemt het ook weer een vooraanstaande positie in zijn omgeving in. De mens wil van nature in zijn vertrouwde woon-stedelijke omgeving niet teveel veranderd zien worden. Met revitaliseren blijft een gebouw in de woonomgeving behouden. Dat is vaak een onderschat, maar belangrijk
sociaal aspect. Bovendien, als een gebouw er netjes uitziet, heeft dat ook een positief effect op de omgeving.”

Kortenaerkade gevel

Scheefstand
De nieuwe gevelopbouw bracht voor beide VMRG bedrijven toch de nodige uitdagingen met zich mee. Bas Hage: “Omdat het een transformatieproject betrof, hadden we te maken met maatverschillen. Zo blijkt het hoofdgebouw bijvoorbeeld over de volle lengte scheef te staan. Deze afwijking hebben we in de gevel en in de panelen moeten opvangen.” Joost Plompen vult aan: “Aanvankelijk was de uitvoeringsplanning vrij ruim opgezet, maar deze is gedurende het werk door de opdrachtgever (aannemer) ingekort, waardoor wij flink moesten opschakelen om bij te blijven in de bouw. Dit in combinatie met andere lopende opdrachten gaf voor ons wel een flinke uitdaging. Om alle kozijnelementen op de verdiepingen aan te voeren was een strakke planning een vereiste; alles diende via de bouwlift van de aannemer aangevoerd te worden. Veel partijen maakten gebruik van deze lift; we konden de lift dus niet permanent gebruiken. Uiteindelijk is ervoor gekozen om de zaterdagen hiervoor te gebruiken, zodat wij ongehinderd weekproducties konden aanvoeren zonder anderen daarmee tot last te zijn.” Bas Hage: “en uiteindelijk is het gelukt door Lean en Learn methodieken  het gebouw op te leveren  vóór de geplande datum!”

Wooncomplex Kortenaer is een aanwinst voor de stad en een inspiratiebron voor de toekomstige transformaties in de stad (en voor de rest van Nederland), die steeds beter op gang komen. Aangezien de Rijksoverheid met name in Den Haag veel vastgoed afstoot is dit een landmark en een positieve ontwikkeling ter vervanging van de toekomstige voorraad.

Tekst: Roel van Gils    Beeld: Lieftink, fotograaf: Architectuurfotografen.nl 


Bouwinfo

Kortenaerkade, Den Haag 

Opdrachtgever
Syntrus Achmea, Tilburg / Provast, Den Haag

Architect
ZZDP Architecten, Amsterdam

Aannemer
De Vries en Verburg B.V., Stolwijk

Gevelbouwer
Lieftink Geveltechniek, Alphen aan den Rijn

Systeemleverancier
Schüco Nederland

Leverancier panelen
Aldowa ‘Leave Your Mark’, Rotterdam

Abonneer u op onze nieuwsbrief

Lees ons « Privacy statement » voor nadere informatie.

Gevelbouw partners

SKG-IKOB pandVMRG