03:39
25-10-2015

VMRG | Paviljoen in het groen

Het KWR Watercycle Research Institute in Nieuwegein heeft onlangs zijn intrek genomen in een nieuw en vooral uiterst duurzaam pand, gelegen midden in het groen aan de Groningenhaven in Nieuwegein. Architect, gevelbouwer en systeemleverancier hebben gezamenlijk behoorlijk wat hobbels moeten beslechten om uiteindelijk het beoogde eindresultaat – met maximale transparantie en een zo groot mogelijke ruimtelijkheid – te kunnen verwezenlijken. En of dat gelukt is.

KWR Watercycle Research Institute is een gerenommeerd onderzoeksinstituut op het gebied van water en watercycli dat kennis ontwikkelt en ontsluit voor uiteenlopende typen (internationale) organisaties als drinkwaterbedrijven, waterschappen, overheden en de industrie. Aangezien het bestaande pand niet meer voldeed aan de eisen van deze tijd, is besloten een nieuw gebouw te realiseren. “Het ontwerp is sterk verweven met het omliggende, groene landschap,” zegt Frederique van Alphen van cepezed. “We hebben het gebouw tot een meter boven het maaiveld opgetild. Het paviljoen zelf is helemaal van glas. De transparantie van de open delen maakt dat voor de gebruikers een optimale verbinding met de omgeving bestaat. Omdat voor de gesloten geveldelen geëmailleerd glas is gebruikt, reflecteert ook daarin het groen en gaat het paviljoen helemaal op in het landschap.”

Generieke beuken
De gebouwstructuur bestaat voor een belangrijk deel uit twee generieke beuken met een diepte van 12 meter. Deze kennen geen dragende wanden en hebben een bruto verdiepingshoogte van 4 meter. Dit maakt dat iedere denkbare combinatie mogelijk is: van laboratoria, kantoren en gedeelde functies als overlegplekken, concentratieruimten, overlegruimten, projectteamruimten, et cetera. De beuken staan met elkaar in verbinding door middel van doorgangen en loopbruggen. Tussen de beuken in vormt een getrapt atrium het kloppend hart van het gebouw; dit is een plek waar men kan samenkomen, werken en overleggen, maar ook kan koffiedrinken en eten in het restaurant.

Gesimuleerde klimaatgevel

De transparante gevel is volgens Van Alphen vooral ontworpen op esthetiek en het benodigde binnenklimaat. “De grootste zorg was de luchtdichting en warmtelast,” zegt ze stellig. “Met name in de laboratoria is een stabiel klimaat van levensbelang. Middels CFD-simulaties hebben we de eisen bepaald voor de beoogde semi-structureel beglaasde vliesgevel. Dat heeft geresulteerd in de toepassing van HR++-glas in combinatie met een geïntegreerde lichtwering die neergelaten een afgezogen spouw vormt; zie het als een gesimuleerde klimaatgevel. De leidingen van de afzuiging zijn geïntegreerd in de vloerrand; ze lopen door de THQ-ligger van de staalconstructie en vervolgens de kanaalplaatvloer naar het van de gevel terugliggende verlaagde plafond daaronder. Een extra leidingkoof tot aan de vliesgevel was daardoor niet nodig; een uitwerking die ook weer ten goede is gekomen aan de transparantie en ruimtelijkheid. Dit geldt eveneens voor de detaillering van de lichtwering. De begeleiding hiervan is in het vliesgevelsysteem van Schüco geïntegreerd. Ze is binnen de gevelstijl gevat in een tweede kamer met afneembare kap. De automatisch aangestuurde motor is zelfs geïntegreerd in een plaatselijke derde kamer van de stijl. En dan te bedenken dat het stijlprofiel slechts 60 millimeter breed is.”

Gouden regel
Alkondor was verantwoordelijk voor de complete gevel, van engineering en productie in eigen huis tot en met montage en de oplevering. “Tim Leferink van Alkondor kijkt terug op een intensief, maar bovenal uiterst aangenaam engineeringstraject. “We hebben veelvuldig met architect en opdrachtgever gespard,” zegt hij. “Typerend voor dit gebouw is het transparante karakter. Elk stripje of lasnaadje was uit den boze. Zo hebben we een ingenieuze, onzichtbare verankering bedacht voor de vliesgevel aan het stalen casco. De bevestiging bevindt zich onder de dekvloer aan de achterzijde van de stijlen en dorpels, zonder dat er ook maar een anker zichtbaar is. Een wens van KWR en cepezed was bovendien om de te openen delen onzichtbaar op te nemen in de semi-structureel verlijmde vliesgevel. Best een uitdaging gezien de lengte-/breedteverhouding van deze delen: 3.950 bij 350 millimeter. Een behoorlijk ongunstige verhouding, waarbij de glasmaat afwijkt van de ‘gouden regel’ van 1:10. Volgens die stelregel is het te openen deel eigenlijk te smal voor zijn lengte. Samen met het systeemhuis wisten we het toch voor elkaar te boksen.”

Testopstelling
Alcoa werd gevraagd aan te tonen dat het smalle raamkozijn ook aan alle eisen voldoet, ondanks de ongunstige verhoudingen. “De eisen waren niet mals,” weet ook David Riemersma van Alcoa. “Zo werd een hoge inbraakwerendheidsklasse gevraagd, evenals een optimale wind-/waterdichtheid bij een druk van 450 Pascal. We hebben het raam geëngineerd, Alkondor heeft vervolgens een proefopstelling gemaakt die bij ons in het testcentrum met succes is getest. Onze projectafdeling houdt zich dagelijks bezig met dit soort specials. Architecten willen vaak toch iets bijzonders creëren en daar spelen wij op in. Dat is overigens bij dit project uitermate goed gelukt; echt een enorm mooi gebouw is het geworden. Een gebouw dat bovendien rust uitstraalt. Met dank aan de structureel verlijmde ramen.”

Over het glas gesproken, dankzij de geïntegreerde lichtwering was het niet nodig om triple beglazing toe te passen. Toch wordt met de beglazing bijgedragen aan een optimale energiebesparing. Omdat KWR een visie hanteert waarin duurzaamheid een van de leidende principes is, heeft Pilkington voor het nieuwe kantoorgebouw Pilkington Insulight™ Sun 62/29 geleverd. Hierdoor worden de energiekosten gereduceerd en zorgt het tevens voor een lagere belasting van het milieu.

Luifel
Voor een aangename buitenruimte en een effectieve zonwering is het paviljoen aan de bovenzijde voorzien van een brede, glazen luifel die met de oriëntatie mee gaat. Op het zuiden en westen is de luifel meer dan 3 meter diep, tegen een diepte van 1,60 meter op het noorden en oosten. Tim Leferink: “De luifel rust op stalen vinnen dwars door de gevel heen, ook weer volgens het less is more principe van de architect. Waar de vinnen door de gevel steken, ligt de waterlijn achter het betreffende gevelpaneel; gedetailleerd in een folieconstructie afgespoten met EPDM.” Alkondor heeft ook de daklichtconstructies ter plaatse van de binnentuin gemaakt. “Deze daklichten liggen onder een afschot van slechts 2 graden, nagenoeg horizontaal dus,” zegt Leferink. “Voor de verticale gevels van de binnentuin hebben we behoorlijk zware glasdragers toegepast om de gewenste slanke profilering in combinatie met de grote ruiten mogelijk te maken.”

Het gebouw heeft een vegetatiedak dat via het centrale, getrapte atrium naar binnen lijkt door te lopen, waardoor de natuur zich bijna letterlijk in het gebouw voortzet. “Het ontwerp is daarnaast voorzien van een reeks integraal mee ontworpen duurzaamheidsmaatregelen die passen bij KWR en dan ook deels gericht zijn op een optimale waterhuishouding,” zegt Frederique van Alphen tot besluit.

 

Bouwinfo
Opdrachtgever    KWR Watercycle Research Institute
Architect    cepezed
Gevelbouwer    Alkondor
Systeemleveranciers    Schüco en Alcoa
Glas    Pilkington Benelux
Oplevering    juli 2015

 

 

Tekst: Roel van Gils         Beeld: Leon van Woerkom, Frederique van Alphen

 

Abonneer u op onze nieuwsbrief

Lees ons « Privacy statement » voor nadere informatie.

Gevelbouw partners