Van stadsdeelkantoor naar zwembad

De transformatie van een kantoorpand naar een woongebouw is niet nieuw en gebeurt regelmatig. In Rotterdam zijn ze nog een stapje verder gegaan en is het voormalige stadsdeelkantoor Charlois getransformeerd naar een zwembad! Een unieke situatie, te meer daar het zwembad ook nog eens is gepositioneerd op de eerste verdieping om op de begane grond horeca- en winkelfaciliteiten te kunnen huisvesten. Een gesprek met de architect, gevelbouwer én gebruiker Sportbedrijf Rotterdam.

Hart van Zuid is de naam van een grootschalige gebiedsontwikkeling in Rotterdam rond het winkelcentrum Zuidplein, de Gooilandsingel en de Ahoy. Een van de eerste projecten binnen de nieuwe visie was de transformatie van het voormalige stadsdeelkantoor Charlois naar een zwembad. Of beter gezegd een ‘zwemparadijs’, bestaande uit een bad van 25 meter en een wedstrijdbad van 50 meter, inclusief de nodige voorzieningen als tribunes om professionele wedstrijden te kunnen organiseren. Als supervisor van het stedenbouwkundig plan is Kraaijvanger Architects betrokken bij de diverse transformaties en nieuwbouwprojecten in het gebied. “We maken een grote schoonmaak in het gebied en nemen daarbij afscheid van het gefragmenteerde karakter van de bestaande bebouwing,” zegt Vincent van der Meulen van Kraaijvanger Architects. “Daarvoor in de plaats komen heldere, stevige bouwblokken.”

Maassilo
Ook het voormalige stadsdeelkantoor kenmerkt zich volgens Van der Meulen door een enigszins chaotische plattegrond met veel restruimtes en daardoor vooral ’s avonds onveilige hoekjes. “We hebben de bestaande plattegrond opgeschoond, dat in combinatie met een nieuwe aanbouw het gebouw tot een stevig bouwblok maakt. De bestaande gevel is gerenoveerd en in zekere zin in oude luister hersteld. De gevel van de nieuwbouw sluit daar qua ritme / vlakverdeling op aan, zonder de bestaande gevel te kopiëren. Zo komen ook de hoogtelijnen en de dieptewerking terug in de nieuwe gevel, waardoor een repeterend grid is ontstaan van 3 bij 3 meter. Omdat daglichttoetreding voor een zwembad niet overal gewenst is, in verband met hinderlijke reflecties, hebben we binnen dit grid kunnen variëren met de formaat vensters, van 40 bij 40 centimeter tot 2,5 bij 2,5 meter. En op de vierde verdieping hebben we achter roosters in hetzelfde grid de technische installaties van het zwembad kunnen verbergen. Die vlakverdeling geeft het bouwblok een stoere, industriële uitstraling en doet bovendien denken aan de vroegere maassilo’s, zo kenmerkend voor dit gebied.”

Zwembadklimaat
Het nieuwe zwembad Charlios maakt zoals gezegd deel uit van een groter geheel. De bedoeling is dat het gebied straks gaat leven en uitgroeit tot een plek voor wonen, werken en recreëren. Om een inactieve gevel te voorkomen als gevolg van het achterliggende zwembad, is het bad opgetild naar de eerste verdieping. Dat schept ruimte voor een levendige, commerciële plint. De Groot & Visser was verantwoordelijk voor het realiseren van de gevel van de nieuwbouw, alsmede het renoveren van de oudbouw. “De gevel van de nieuwbouw is opgebouwd met Unidek SIPS-elementen,” vertelt René Joosten, projectmanager bij De Groot & Visser. “De elementen hebben een isolatiekern van 17 centimeter en zijn aan de buitenzijde voorzien van een extra isolatielaag vanwege de stucwerk buitenafwerking. De uitdaging zat hem met name in de eisen van de constructie met betrekking tot het zwembadklimaat binnenin het gebouw. Het ontwerp en de detaillering is zodanig uitgevoerd dat een dampdichting is gegarandeerd. De gevel is aan de binnenzijde volledig ingepakt met een dampscherm om te voorkomen dat de warme en vochtige binnenlucht condenseert in het element.”

Staalrenovatieprofiel
De kozijnen in het bestaande gebouw zijn vervangen door nieuwe exemplaren van Reynaers, type SL 38 Classic. Dat geldt ook voor de kozijnen in de nieuwbouw. Een bewuste keuze van de architect. “De SL 38 Classic-profielserie is ontworpen vanuit het ‘stopverf detail’ met afgeschuinde kanten,” zegt Henc Bastiaans van Reynaers. “Het is een staalrenovatiesysteem dat veel wordt toegepast bij monumentale panden. De Groot & Visser is zeer bekend met het systeem. Vanuit Reynaers hebben we dan ook nauwelijks advies hoeven geven op technisch gebied. Groot voordeel van de SL 38-serie is behalve zijn elegante en slanke uiterlijk ook de hoge isolatiewaarde én de compleetheid van de profielserie. Deuren, draai-/kiepramen, naar binnen- of buiten draaiende delen, al dan niet brandwerend of inbraakwerend uitgevoerd, het is allemaal mogelijk. Ook bij Hart van Zuid zijn er diverse modellen toegepast.” De Groot & Visser stond ook in voor het realiseren van de vliesgevels ter plaats van de hoofdentree. Joosten: “De vliesgevels zijn uitgevoerd met het Schüco FW50+ systeem dat deels brandwerend is uitgevoerd ter voorkoming van brandoverslag. In de hoofdentree hebben we tevens automatisch bediende schuifdeuren geïntegreerd. Tot slot komt ook de zonwering van onze hand.” 

Sportbedrijf Rotterdam, die zelf nauw betrokken was bij de planontwikkeling, is maar wat trots op het eindresultaat. “We weten natuurlijk als geen ander wat er leeft bij de Rotterdammer en hebben geprobeerd hier een passende invulling aan te geven,” zegt directeur Ronald van Ombergen. “Een bad van Olympische afmetingen hadden we nog niet, maar biedt wel het nodige perspectief voor de toekomst. Zo hebben we onlangs onze eerste internationale waterpolowedstrijd mogen faciliteren (Nederland – Rusland) met duizend man publiek. Er bestaat overigens de mogelijkheid om de tribunecapaciteit in de toekomst te verdubbelen naar tweeduizend zitplaatsen, zodat we grote internationale wedstrijden naar Rotterdam kunnen halen.” Maar ook de recreatieve zwemmer is volgens Van Ombergen is zijn nopjes met het nieuwe bad. “Mensen kunnen hier van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat terecht om een plons te nemen. Ze zien het nieuwe bad – net als wij – als een verrijking voor de omgeving. Het is de eerste stap van een hele grote gebiedsontwikkeling en direct een ware metamorfose.”    

Tekst: Roel van Gils     Beeld: Kraaijvanger Architects / fotograaf Ronald Tilleman


Bouwinfo

Hart van Zuid

Opdrachtgever/aannemer Consortium Hart van Zuid Rotterdam
Architect Kraaijvanger architects
Gevelbouwer De Groot & Visser
Systeemleveranciers Reynaers en Schüco
Leverancier automatische deuren Record